روشن كه معانى خلقى در آن هرگز راه ندارد ، كه « يَدُاللَّه » قدرتش و « وَجْه‌ُاللَّه » ذات و توجّهش و « عَرْش‌ُاللَّه » مقام فرماندهى علم و قدرت و سلطه‌ى بىنهايتش مىباشد . وانگهى « فيهِ آياتٌ مَحْكَماتٌ هُنَّ ام‌ُّالْكِتابِ وَ اخَرُ مُتَشابِهاتٌ » « 1 » آيات محكم و خيلى روشن بيان قرآن را « مادر » و مرجعِ تفسيرِ متشابهاتش قرار داده ، كه اگر با بررسى و دقّت شايسته معنىِ مُرادْ از خودِ متشابه فهميده نشود با مراجعه‌اى به آيات محكم در همان موارد پرده‌ى مشابهت به‌كلى از چهره‌ى آنها برداشته مىشود ، و بالاخره تشابه هيچ‌گاه در مورد الفاظ ، لغات و جملاتِ آيات نيست ، بلكه در مفاهيم آياتيست كه درباره‌ى ذات ، صفات و افعال خدا سخن مىگويد ، كه الفاظى مشترك بين آفريدگار و آفريدگان را به ميان آورده ، و اين هم براى اهلش گوناگون است چنان‌كه امام صادق عليه السلام فرموده‌اند : « الْمُتَشابِهُ مَااشْتَبَهَ عِلْمُهُ عَلى جاهِلِهِ » . « 2 » آيه‌ى متشابه آيه‌اى است كه معنايش بر نادانِ نسبت به آن مُشْتَبَهْ مىباشد . بنابراين گاه بسيارى از آيات براى كسانى كه از معارف قرآن خيلى دورند متشابه است ، و گاهى هم كمى از آيات ، و هنگامى نيز ، هرگز آيه‌اى حالت « متشابه » ندارد ، چنان‌كه براى معصومان ، و كسانى كه در معرفت قرآنى شانه به شانه و در پى آنان مىباشند ، متشابهى وجود ندارد ، همچون خواصّ و اولياء كه اشارات و طائف قرآن را مىفهمند . و بالاخره آنچه براى هر مكلفى ضرورت فهم دينى است ، با دانستن

--> ( 1 ) - سوره‌ى آل عمران ، آيه‌ى 7 . ( 2 ) - اين روايت از امام رضا عليه السلام نيز نقل شده است .